Hạ tầng mạng 6G AI-native sẽ cho phép hàng tỷ thiết bị kết nối thông minh

Việt Nam tiên phong trong làn sóng 6G AI-native

Năm 2026 được đánh dấu là cột mốc quan trọng khi các quốc gia bắt đầu chuyển đổi từ 5G sang 6G, với Việt Nam vinh dự có ba doanh nghiệp công nghệ hàng đầu là FPT, Viettel và VNG tham gia Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu vừa được thành lập tại MWC Barcelona. Mạng 6G không chỉ là bước nâng cấp về tốc độ mà được xây dựng như một nền tảng AI-native, nơi trí tuệ nhân tạo trở thành yếu tố cốt lõi trong vận hành và quản lý mạng lưới, cho phép xử lý dữ liệu thông minh với độ trễ gần như bằng không.

6G - Nền tảng AI-native của tương lai

Khái niệm AI-native đặt trí tuệ nhân làm yếu tố trung tâm trong thiết kế và vận hành hệ thống, thay vì chỉ tích hợp sau này. Mạng 6G được xây dựng dựa trên triết lý này, cho phép hệ thống tự học, tự điều chỉnh và tối ưu hóa hiệu suất theo thời gian thực mà không cần can thiệp thủ công. Khi hàng tỷ thiết bị như điện thoại thông minh, máy tính, xe hơi tự lái và thiết bị IoT cùng chạy AI và liên tục trao đổi dữ liệu, hạ tầng mạng hiện tại sẽ gặp hạn chế về tốc độ, độ tin cậy và khả năng mở rộng.

Hệ thống 6G sẽ có khả năng xử lý dữ liệu AI distributed trên quy mô lớn

Thiết kế 6G hợp nhất ba trụ cột công nghệ chính là kết nối siêu tốc, cảm biến diện rộng và năng lực tính toán hiệu năng cao. Trong khi 5G tập trung vào kết nối người với người và người với máy, 6G mở rộng sang kết nối máy với máy thông minh hơn, với độ trễ giảm xuống dưới 1 millisecond và tốc độ truyền dữ liệu có thể đạt 100 Gbps. Điểm khác biệt quan trọng là 6G được thiết kế từ đầu để hỗ trợ AI distributed, nơi các mô hình AI có thể chạy phân tán trên nhiều thiết bị mạng thay vì tập trung tại server.

Quốc gia nào triển khai 6G sớm sẽ không chỉ cải thiện chất lượng kết nối mà còn chiếm lợi thế trong việc định hình hệ sinh thái công nghệ toàn cầu thập kỷ tới. Đây không chỉ là cuộc đua về hạ tầng viễn thông mà còn là cơ hội để tham gia vào việc đặt ra tiêu chuẩn kỹ thuật, phát triển ứng dụng mới và xây dựng nền kinh tế số. Các chuyên gia nhận định những quốc gia tiên phong trong 6G sẽ có vị thế mạnh trong các lĩnh vực như xe tự lái, y tế từ xa, thực tế ảo và robotics tiên tiến.

Việt Nam tham gia Liên minh 6G toàn cầu

Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu được thành lập tại MWC Barcelona 2026 quy tụ các tập đoàn công nghệ và viễn thông hàng đầu thế giới bao gồm Google, Meta, Microsoft, Samsung và Siemens. Sự hiện diện của ba đại diện Việt Nam là FPT, Viettel và VNG trong liên minh này là tín hiệu tích cực về vị thế của công nghệ Việt trên bản đồ thế giới. Tham gia liên minh cho phép các doanh nghiệp Việt tiếp cận sớm tiêu chuẩn kỹ thuật, đóng góp vào quá trình phát triển và được ưu tiên trong việc triển khai công nghệ mới.

Liên minh 6G toàn cầu quy tụ các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới

Qualcomm, một trong những công ty công nghệ hàng đầu về chip và viễn thông, đang hợp tác chặt chẽ với Viettel để phát triển và thương mại hóa thiết bị 5G Open RAN trên quy mô toàn cầu. Open RAN là kiến trúc mạng vô tuyến mở cho phép kết hợp thiết bị từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, thay vì phụ thuộc vào một nhà cung cấp độc quyền như cách truyền thống. Hợp tác này không chỉ giúp Viettel nâng cao năng lực công nghệ mà còn tạo cơ hội để tham gia vào chuỗi cung ứng thiết bị mạng toàn cầu.

Hai tập đoàn Qualcomm và Viettel đã đặt ra lộ trình cụ thể: thử nghiệm công nghệ 6G vào năm 2028 và bắt đầu thương mại hóa từ năm 2029. Timeline này tương đồng với lộ trình của các quốc gia phát triển khác, cho thấy Việt Nam không chỉ đi theo mà còn có khả năng bắt kịp và tham gia vào nhóm tiên phong. Thử nghiệm 6G sẽ tập trung vào các ứng dụng AI-native như thực tế ảo, robot thông minh và xe tự lái, nơi độ trễ thấp và băng thông lớn là yếu tố then chốt.

Lợi thế nhân lực và hạ tầng của Việt Nam

Ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm tại Việt Nam, Lào và Campuchia, đánh giá Việt Nam đang ở "điểm giao mang tính bước ngoặt của quá trình phát triển công nghệ và công nghiệp". Đánh giá này dựa trên thực tế Việt Nam sở hữu đội ngũ kỹ sư công nghệ hùng hậu, được đào tạo chuyên sâu và có khả năng thích nghi nhanh chóng với các công nghệ tiên tiến. Nhiều kỹ sư Việt Nam đang làm việc tại các công ty công nghệ lớn trên thế giới hoặc giữ vị trí quan trọng trong các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam.

Nhân lực công nghệ chất lượng cao là lợi thế cạnh tranh của Việt Nam

Ông ST Liew, Phó Chủ tịch Qualcomm, bổ sung thêm rằng khả năng triển khai thực tế là điểm nổi bật khác của Việt Nam. Ông Liew chia sẻ: "Việt Nam không chỉ mạnh về nghiên cứu, phát triển và sáng tạo, mà các doanh nghiệp còn đưa ra những giải pháp mang tính ứng dụng cao". Khả năng chuyển đổi từ ý tưởng sang sản phẩm thực tế, từ nghiên cứu sang triển khai thương mại là yếu tố then chốt để phát triển công nghệ 6G thành công, và Việt Nam đang chứng minh năng lực này qua nhiều dự án thực tế.

Các doanh nghiệp viễn thông trong nước như Viettel và VNPT đang giữ vai trò then chốt trong hệ sinh thái công nghệ 6G của Việt Nam. Bên cạnh việc vận hành hạ tầng mạng viễn thông, các đơn vị này còn trực tiếp tham gia vào quá trình nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm công nghệ mới. Viettel đã xây dựng phòng lab R&D riêng, VNPT đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu và AI, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai sớm các thế hệ mạng mới. Sự tham gia của các nhà mạng Việt Nam không chỉ ở vai trò người dùng công nghệ mà còn là đối tác phát triển, giúp đảm bảo giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế tại Việt Nam.

Đẩy mạnh phát triển thiết bị AI-native

Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng dự thảo thương mại hóa dữ liệu, các công ty công nghệ quốc tế đã bắt đầu triển khai các nền tảng AI tiên tiến tại thị trường này. Qualcomm đã giới thiệu nền tảng suy luận AI (AI inferencing) AI200 dưới dạng rack-scale tại Hội nghị MWC 2026, thay vì từng máy chủ riêng lẻ như trước đây. Kiến trúc rack-scale giúp tối ưu hóa hiệu suất, giảm tiêu thụ năng lượng và dễ dàng mở rộng quy mô, phù hợp với các trung tâm dữ liệu lớn và doanh nghiệp có nhu cầu xử lý AI mạnh.

Việt Nam có lợi thế trong phát triển các thiết bị AI vật lý

Việt Nam được chọn là một trong những thị trường tiên phong thương mại hóa nền tảng AI200, phục vụ ba mảng chính là chính phủ điện tử, AI cho doanh nghiệp và các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt. Lựa chọn này phản ánh sự tin tưởng vào thị trường Việt Nam và nhu cầu thực tế về hạ tầng AI đang tăng nhanh. Chính phủ điện tử cần xử lý lượng dữ liệu lớn và an ninh mạng cao, doanh nghiệp cần giải pháp AI tích hợp, trong khi mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt đóng vai trò quan trọng trong việc số hóa tiếng Việt và bảo vệ văn hóa trong kỷ nguyên AI.

Ông Thiều Phương Nam nhận định Việt Nam có lợi thế đặc biệt trong việc phát triển các thiết bị AI vật lý (physical AI) và sản phẩm AI-native "Make in Vietnam". Các sản phẩm này bao gồm thiết bị đầu cuối băng rộng (CPE), AI Box, máy tính AI và camera AI - tất cả đều được thiết kế với AI làm yếu tố cốt lõi. Qualcomm đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với Viettel tại MWC 2026 nhằm đồng phát triển chiếc điện thoại tích hợp công nghệ AI đầu tiên tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đưa AI vào thiết bị người tiêu dùng phổ thông.

Trong lĩnh vực robot, Qualcomm đang hợp tác với VinMotion, Viettel, VinRobotics và VinDynamics để phát triển các giải pháp robot tiên tiến. Các robot này không chỉ thực hiện các nhiệm vụ lặp lại mà còn có khả năng học hỏi, thích nghi và tương tác thông minh với môi trường, ứng dụng trong sản xuất, dịch vụ và y tế. Sự hợp tác này củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm phát triển physical AI mới nổi, nơi hardware và AI được kết hợp chặt chẽ để tạo ra các sản phẩm thực tế có giá trị kinh tế rõ ràng.

Hợp tác quốc tế và triển vọng tương lai

Trong buổi gặp gỡ báo chí ngày 9/4, đại diện Qualcomm thông báo mở rộng các sáng kiến công nghệ và tăng cường sự hiện diện của đội ngũ lãnh đạo cấp cao tại Việt Nam. Quyết định này không chỉ phản ánh tầm quan trọng chiến lược của thị trường Việt Nam mà còn tạo điều kiện thuận lợi để chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển sản phẩm trong nước. Việc đưa các lãnh đạo cấp cao về trực tiếp làm việc tại Việt Nam cho thấy cam kết dài hạn của công ty đối với thị trường này.

Việt Nam đang dần được định vị là trung tâm phát triển công nghệ trong khu vực

Qualcomm cũng mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực bao gồm AI, trung tâm dữ liệu, ô tô và các thiết bị thông minh tại Việt Nam. Cách tiếp cận đa dạng này cho thấy Việt Nam đang dần được định vị là một trung tâm phát triển công nghệ toàn diện, không chỉ là thị trường tiêu thụ sản phẩm của các hãng quốc tế. Trong lĩnh vực ô tô, công nghệ 6G sẽ hỗ trợ giao tiếp xe với xe (V2V) và xe với hạ tầng (V2I), là nền tảng quan trọng cho xe tự lái. Trong trung tâm dữ liệu, 6G kết hợp với AI sẽ giúp tối ưu hóa việc phân phối dữ liệu và giảm độ trễ cho các ứng dụng thời gian thực.

Tại Hội nghị MWC 2026, Qualcomm đã giới thiệu nhiều công nghệ mới và chọn Việt Nam là một trong những thị trường ưu tiên triển khai. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tiếp cận sớm công nghệ tiên tiến, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh. Sự kết hợp giữa nhân lực chất lượng cao, hạ tầng viễn thông phát triển và sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế tạo tiền đề tốt để Việt Nam không chỉ theo kịp mà còn có thể tiên phong trong một số mảng của công nghệ 6G.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Việt Nam sẽ đối mặt với cả cơ hội và thách thức trong việc triển khai 6G. Cơ hội là tham gia vào cuộc chơi công nghệ toàn cầu, thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển hệ sinh thái AI trong nước. Thách thức là cần đầu tư lớn cho hạ tầng, đào tạo nhân lực chất lượng cao, và xây dựng khung pháp lý cho dữ liệu và AI. Với sự tham gia của ba doanh nghiệp Việt Nam trong Liên minh 6G toàn cầu, hợp tác chặt chẽ với các công ty công nghệ hàng đầu, và lợi thế về nhân lực, Việt Nam có vị thế tốt để trở thành một trong những quốc gia tiên phong triển khai 6G trong khu vực Đông Nam Á.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào Việt Nam sẽ bắt đầu thương mại hóa mạng 6G?

Viettel và Qualcomm dự kiến thử nghiệm 6G vào năm 2028 và bắt đầu thương mại hóa từ năm 2029, tương đương với lộ trình của các quốc gia phát triển khác.

Ba doanh nghiệp Việt Nam nào tham gia Liên minh 6G toàn cầu?

FPT, Viettel và VNG là ba đại diện Việt Nam tham gia Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu thành lập tại MWC Barcelona 2026.

AI-native khác với tích hợp AI vào hệ thống như thế nào?

AI-native thiết kế AI làm yếu tố cốt lõi từ đầu, cho phép hệ thống tự học và tối ưu hóa, trong khi tích hợp AI thường thêm khả năng AI vào hệ thống đã có sẵn.

Việt Nam có lợi thế gì trong phát triển thiết bị AI-native?

Việt Nam có đội ngũ kỹ sư hùng hậu, khả năng triển khai thực tế mạnh, và đang phát triển các sản phẩm AI vật lý như CPE, AI Box, máy tính AI và camera AI.

Qualcomm hợp tác với các doanh nghiệp nào tại Việt Nam trong lĩnh vực 6G và AI?

Qualcomm đang hợp tác với Viettel, VNPT, VNG, FPT trong phát triển hạ tầng và AI, cùng với VinMotion, Viettel, VinRobotics, VinDynamics trong lĩnh vực robot.

Khám Phá

Xu hướng AI trên thiết bị di động năm 2026: Gemini Nano 4 và Hybrid AI thay đổi cách sử dụng laptop

iPhone 17 Pro Max chụp ảnh từ không gian: Hình ảnh Trái Đất ngoạn mục mang đến tầm nhìn mới